Taking too long? Close loading screen.
Mentalist Nuno

VS en China zoeken nieuwe balans

Het sluiten van een handelsakkoord tussen China en de VS is van een niet te overschatten belang. Het draait daarbij niet alleen om economische groei, hoewel die voor China als alle nieuwe heffingen doorgaan 1 procent lager zou kunnen uitvallen de komende een of twee jaar. Het gaat om de toekomstige verhouding tussen de VS en China.

Blijven de landen met elkaar in overleg, hoe moeizaam ook, of raken de twee grootste economieën van de wereld steeds meer van elkaar losgekoppeld? Krijgen we dan een nieuwe Koude Oorlog, waarin twee machtsblokken tegenover elkaar staan en een gewapend conflict niet meer uit te sluiten is? Een patstelling tussen twee polen, met een verdeeld Europa er tussenin.

Hoofdredacteur Hu Xijin van de Global Times, een Engelstalige populistische krant aangestuurd door de Communistische Partij van China, stelde zaterdag in een tweet dat „de handelsoorlog op een ongekende schaal de vijandigheid tussen Chinese en Amerikaanse gemeenschappen heeft geactiveerd.” Hij stelde ook dat hij erg bezorgd is dat „wederzijdse vijandigheid uit de hand kan lopen, met als gevolg een grote regressie van de algehele internationale betrekkingen.”

Als er geen akkoord komt, wordt dat in China ongetwijfeld gezien als het zoveelste bewijs dat de Amerikanen niet bereid zijn om het land zijn gerechte plaats onder de zon te gunnen. Dat kan effect hebben op hoe China wordt bestuurd.

Als er geen akkoord komt, versterkt dat de militaristische krachten in China die vinden dat het land zich veel harder tegen een kwaadwillende VS moet verdedigen, en met militaire middelen. Zo’n sterk China vraagt om een sterke, autoritaire leider.

Het zou ook de Chinese tegenkrachten onderuit halen die vinden dat het een vergissing is om alle macht te concentreren in de handen van één leider. Voordat Xi in 2012 aan de macht kwam, was er sprake van een meer collectief bestuurssysteem, waarbij verschillende facties binnen de Communistische Partij elkaar in evenwicht hielden. Aan dat systeem is een deel van de partijtop nog steeds gehecht, zij het noodgedwongen vaak in stilte.

De VS en China onderhandelen al sinds april 2017 over een handelsakkoord. Afgelopen week had het er moeten liggen, maar wat volgens president Trump in potentie „de grootste deal ooit” kan worden is er nog steeds niet. Zonder akkoord neemt de kans op een nieuwe verdeling van de wereld in twee elkaar op alle gebieden beconcurrerende machtsblokken toe.

Het spel wordt met steeds hogere inzet gespeeld: nog tijdens de gesprekken afgelopen vrijdag kondigde Trump een verhoging af van de importheffing op 200 miljard dollar aan Chinese goederen van tien naar 25 procent. De tarieven gaan wel pas gelden voor goederen die vanaf 10 mei uit China worden verscheept. De goederen zijn meestal enkele weken onderweg, en daarmee ontstaat een tijdsvenster van een paar weken waarin het alsnog tot een akkoord kan komen.

Trump zette zondag op Twitter de aanval weer in door te zeggen dat China „zwaar verslagen” is in de laatste onderhandelingsronde. Hij stelt dat China nu beter snel een deal kan accepteren, want na zijn eventuele herverkiezing als president zullen de voorwaarden voor een deal alleen maar slechter worden.

Ook heeft de Amerikaanse handelsgezant Robert Lighthizer zaterdag aangekondigd dat de VS voor dat deel van de Chinese import waarover nog geen invoerheffingen gelden, ook heffingen wil gaan invoeren. Dan gaat het om goederen ter waarde van minstens 300 miljard dollar. China’s vicepremier en hoofdonderhandelaar Liu He heeft gezegd dat die tarieven van tafel moeten voordat er een deal kan komen.

Maar de onderhandelingen zijn nog niet volledig geklapt. Zowel vicepremier Liu als Trump noemden de gesprekken „constructief”, en ze worden voortgezet in Beijing. Liu zei dat China „voorzichtig optimistisch” was.

Wat opvalt is dat beide grootmachten nog niet uit lijken op een machtsdeling. Ze willen juist wel tot een akkoord komen, zij het niet ten koste van alles. De Chinese president Xi Jinping zegt op elk internationaal forum dat China de weg van openheid en mondialisering zal blijven bewandelen, ook al blijven de Chinese markten in feite moeilijk bereikbaar en ook al is de verdenking terecht dat China alleen globaliseert om zijn eigen belangen te versterken. China gelooft niet werkelijk in een Global Village, een hechte gemeenschap van wereldburgers waarin nationaliteit niet telt, maar wil voorlopig niet met Amerika breken.

Ook Trump lijkt niet uit op een breuk. Zijn strenge houding lijkt eerder een laatste poging China te dwingen de westerse mores op economisch maar ook op maatschappelijk en politiek gebied over te nemen. Eerdere Amerikaanse regeringen hoopten dat China zich als vanzelf zou aanpassen aan het Westen naarmate China welvarender werd. Trump wil die aanpassing nu afdwingen, maar hij lijkt er niet op uit China definitief te verstoten.

Voor China zou een definitieve mislukking van de besprekingen een ramp zijn. Niet alleen door de economische, maar vooral ook door de politieke en maatschappelijke effecten op de langere termijn. Sommige Chinese analisten geven aan dat ze blij zijn met de druk die de VS op China leggen. Die druk kan China namelijk dwingen tot hervormingen die hoogst noodzakelijk zijn om de groei in China op termijn te waarborgen. Daarvoor zijn minder staatsbedrijven en meer privébedrijven nodig, want juist privébedrijven stimuleren groei en innovatie.

Ook voor China is privatisering het recept voor gezonde groei, meer dan staatsgeleide innovatieplannen als Made in China 2025 waar buiten China zoveel angst voor bestaat.

Xi ziet dat waarschijnlijk ook wel in, maar hij kan er niet naar handelen. Als hij privébedrijven meer ruimte geeft, dan neemt de macht van staatsbedrijven navenant af. En juist die staatsbedrijven vormen de basis van de macht en invloed van de Communistische Partij van China en van zijn persoonlijke macht.

Als de onderhandelingen definitief mislukken zal Xi zich bevestigd voelen in het idee dat de VS uiteindelijk alleen maar uit zijn op zijn val en op regime change in China. Het toch al sterke Chinese nationalisme zal nog dominanter worden, want waarom zou je nog vertrouwen hebben in de VS als blijkt dat Trump China zijn plaats onder de zon hoe dan ook niet gunt?

Dat Trump druk heeft gezet op China om te hervormen is op zich positief: te lang kwam China weg met het gebruiken en misbruiken van de openheid van andere landen zonder daar zelf echte transparantie en toegankelijkheid tegenover te stellen. Dat vindt niet alleen Trump, dat vinden ook veel Amerikaanse Democraten en de EU. Het blijft alleen de vraag hoeveel druk op welk moment tot werkelijke resultaten leidt, en wanneer de druk juist contraproductief wordt.

Commentaar pagina 17

Source link
2019-05-13 00:00:00

nuno-show.nl

error: Content is protected !!

This Area is Widget-Ready

You can place here any widget you want!

You can also display any layout saved in Divi Library.

Let’s try with contact form: